Đàn piano cơ là một nhạc cụ cao cấp được chế tác phần lớn từ các vật liệu tự nhiên như gỗ, dạ (nỉ) và kim loại. Chính vì vậy, chúng rất nhạy cảm với các yếu tố thời tiết và môi trường xung quanh. Việc bảo quản đàn piano cơ sai cách không chỉ làm giảm tuổi thọ của gỗ mà còn khiến âm sắc của đàn bị sai lệch nghiêm trọng.
Để giữ cho cây đàn của bạn luôn bền đẹp và duy trì được cao độ chuẩn xác, hãy lưu ý các nguyên tắc vàng dưới đây.
1. Kiểm soát độ ẩm lý tưởng cho đàn piano cơ
Độ ẩm là kẻ thù số một của đàn piano. Khi độ ẩm quá cao, gỗ và nỉ sẽ nở ra, gây ra hiện tượng kẹt phím, rỉ sét dây và âm thanh bị đục. Ngược lại, phòng quá hanh khô sẽ khiến gỗ bị co ngót, nứt nẻ báng đàn (soundboard).
- Mức độ ẩm tiêu chuẩn: Duy trì độ ẩm trong phòng từ 45% - 55%.
- Giải pháp: Sử dụng máy hút ẩm chuyên dụng hoặc cắm ống sưởi (ống sấy) vào mùa nồm ẩm. Vào mùa khô, bạn có thể đặt thêm máy tạo độ ẩm dạng phun sương nhẹ trong phòng (tránh phun trực tiếp vào đàn).
2. Lựa chọn vị trí đặt đàn thông minh
Vị trí đặt đàn ảnh hưởng trực tiếp đến nhiệt độ và sự ổn định của kết cấu gỗ. Một vị trí sai lầm có thể làm hỏng lớp sơn bóng và biến dạng các chi tiết bên trong.
- Tránh ánh nắng mặt trời: Không đặt đàn cạnh cửa sổ lớn hoặc nơi có ánh nắng chiếu trực tiếp.
- Cách ly nguồn nhiệt/nguồn ẩm: Tránh xa tầm thổi của điều hòa, lò sưởi, nhà bếp hoặc khu vực nhà vệ sinh.
- Khoảng cách với tường: Đặt mặt sau của đàn cách tường tối thiểu 10 - 15 cm để không khí được lưu thông dễ dàng, giúp âm thanh thoát ra hay hơn.
3. Vệ sinh đàn piano cơ đúng phương pháp
Bụi bẩn bám lâu ngày sẽ làm xước lớp sơn và hút ẩm gây hại cho phím đàn. Tuy nhiên, việc lau chùi cũng cần tuân thủ nguyên tắc để không làm hư hại bề mặt.
- Đối với vỏ đàn: Sử dụng khăn vải vi sợi (microfiber) mềm và hơi ẩm để lau bụi. Tuyệt đối không dùng các chất tẩy rửa mạnh có chứa cồn hoặc axeton.
- Đối với bàn phím: Lau dọc theo chiều dài của phím bằng khăn mềm riêng biệt. Không lau ngang từ phím này sang phím khác để tránh bụi bẩn rơi vào các khe phím.
4. Bảo dưỡng và lên dây định kỳ
Dù bạn có chơi đàn thường xuyên hay không, dây đàn piano vẫn bị chùng xuống theo thời gian do áp lực lực căng rất lớn (lên tới hàng chục tấn).
- Tần suất lên dây: Nên gọi kỹ thuật viên đến lên dây định kỳ 1 - 2 lần/năm.
- Kiểm tra tổng thể: Việc bảo dưỡng định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề về búa gõ, phím kẹt hoặc sự xâm nhập của chuột, gián, mối mọt bên trong thùng đàn.
Lời kết
Bảo quản đàn piano cơ đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên trì từ người sở hữu. Đầu tư một chút thời gian và không gian sống lý tưởng cho đàn sẽ giúp bạn tiết kiệm tối đa chi phí sửa chữa, đồng thời giữ cho những giai điệu luôn vang lên một cách trọn vẹn và cảm xúc nhất.
